โนคันชิ ขั้นกว่าของสัปเหร่อ อาชีพที่ถูกตราหน้าว่าหากินกับคนตาย

avatar writer
โดย : wacheese
avatar writer31 ต.ค. 2566 avatar writer283
โนคันชิ ขั้นกว่าของสัปเหร่อ อาชีพที่ถูกตราหน้าว่าหากินกับคนตาย

 

บทความนี้มีการเปิดเผยเนื้อหาสำคัญของภาพยนตร์บางส่วน

 

"บ่จากมื้อนี้ มื้อหน้ากะจากกันคือเก่า"

(ไม่จากวันนี้ วันหน้าก็ต้องจาก)

 

คำพูดของสัปเหร่อศักดิ์ ตัวละครจากภาพยนตร์สัปเหร่อ (2023) กลายเป็นกระแส Talk of the Town สำหรับภาพยนตร์ภาคต่อของจักรวาลไทบ้านเรื่องล่าสุดอย่างสัปเหร่อ ที่ตอนนี้รายได้กำลังจะก้าวเข้าสู่ 700 ล้านบาท เรียกได้ว่าเป็นหนังอีกเรื่องที่ทำรายได้แตะหลักร้อยล้านได้เร็วที่สุด แถมตอนนี้ยังเกิดกระแสสัปเหร่อฟีเวอร์ หนึ่งอาชีพที่สังคมให้ความสนใจ แต่ก็ไม่มีใครอยากใช้บริการสักเท่าไร บรึ๋ย~ เช่นเดียวกับบทความนี้ที่เราจะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับสัปเหร่อเวอร์ชันญี่ปุ่น หรือเรียกอีกชื่อว่า โนคันชิ 

 

*ข้อมูล ณ วันที่ 30 ต.ค. 66

 


 

โนคันชิ

ภาพยนตร์ Departures (2008)

 

รู้จัก โนคันชิ สัปเหร่อญี่ปุ่น ผ่านภาพยนตร์ Departures

 

จุดเริ่มต้นของการเขียนบทความนี้ มาจากที่ตัวผู้เขียนมีโอกาสได้ชมภาพยนตร์สัญชาติญี่ปุ่น Departures (2008) หรือชื่อในภาษาญี่ปุ่นว่า  Okuribito แปลว่า ผู้ส่ง เรื่องราวของนักเชลโลตกงานที่หันหลังให้ความฝันทางด้านดนตรี แล้วออกเดินทางไปเริ่มต้นชีวิตใหม่ที่บ้านเกิด แต่กลับต้องไปพัวพันกับอาชีพสัปเหร่อ หรือโนคันชิ อย่างไม่ได้ตั้งใจ ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับรางวัลมากมาย ทั้งรางวัล Academy Award ครั้งที่ 81 สาขาภาพยนตร์ภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยม, รางวัล Japan Academy Prize, รางวัล Hong Kong Film Award for Best Asian Film และยังได้คะแนนโหวตจากเว็บไซต์ IMDb ถึง 8.0/10 คะแนนด้วย

 

Departures

สัปเหร่อลำดับแรก กำลังจัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับทำพิธี (ภาพยนตร์ Departures)

 

สัปเหร่อ โนคันชิ อาชีพที่ความตายหยิบยื่นให้

 

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ได้ให้ความหมาย สัปเหร่อ [สับปะเหฺร่อ] น. ว่า ผู้ที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการศพ ตั้งแต่ทำพิธีมัดตราสัง จนกระทั่งนำศพไปฝังหรือเผา.

 

กลับมาที่เนื้อหาในภาพยนตร์เราจะเห็นว่า สัปเหร่อญี่ปุ่นไม่ได้เป็นผู้ประกอบพิธีฌาปนกิจทั้งหมดเพียงคนเดียว แบบสัปเหร่อไทย แต่จะแบ่งหน้าที่กันทำตามลำดับพิธีกรรม โดยอาจจำแนกประเภทสัปเหร่อญี่ปุ่น ดังนี้

 

1. สัปเหร่อลำดับแรก มีหน้าที่เตรียมอุปกรณ์สำหรับทำพิธี ดูแลร่างในเบื้องต้น และจะเป็นผู้ว่าจ้างโนคันชิให้มาประกอบพิธีกรรมต่อไป

 

2. โนคันชิ (nokanshi) มีหน้าที่นำร่างบรรจุลงโลงศพ

 

3. สัปเหร่อลำดับสุดท้าย มีหน้าที่ประกอบพิธีฌาปนกิจ (เผาศพ)

 


 

สัปเหร่อ

โนคันชิใช้ผ้าปิดหน้าผู้ตาย ขณะทำพิธีกรรม (ภาพยนตร์ Departures)

 

โนคันชิ ขั้นกว่าของสัปเหร่อ

 

หน้าที่ของโนคันชิ จะมีตั้งแต่เช็ดทำความสะอาดร่าง แต่งหน้า แต่งตัว นำร่างลงโลง จนไปถึงจัดหาสถานที่ในการเผาศพ ทั้งหมดนี้อาจฟังดูเหมือนไม่มีอะไร คงเป็นสิ่งที่สัปเหร่อทำกันอยู่แล้ว แต่โนคันชิพิเศษและละเอียดอ่อนกว่านั้น แถมต้องใช้การฝึกฝนอย่างหนัก เพราะทุกขั้นตอนจะมีญาติผู้ตายนั่งดูตั้งแต่เริ่มจนจบ

 

การเช็ดทำความสะอาดร่างผู้เสียชีวิต โนคันชิจะทำภายใต้ผ้าคลุมอย่างเบามือ และระมัดระวังไม่ให้บุคคลในครอบครัวได้เห็นผิว หรือส่วนต่าง ๆ ของร่าง เพื่อเป็นการให้ความเคารพผู้ตาย จะเว้นไว้แต่ช่วงมือและเท้า แม้กระทั่งการแต่งตัวให้ศพก็เช่นกัน ที่จะต้องใช้ความประณีต ความชำนาญในการพลิกร่างเปลี่ยนเสื้อผ้า หรือขั้นตอนการใช้สำลีปิดรูจมูก โนคันชิจะใช้ผ้าปิดบริเวณใบหน้าก่อนลงมือทำ ขั้นตอนทั้งหมดจะนี้เกิดขึ้นภายใต้ความเงียบ และสุขุม อย่างในภาพยนตร์เราจะได้ยินเพียงเสียงการจับผ้าของโนคันชิ หรือเสียงสะอื้นร่ำไห้ของญาติเท่านั้น

 


 

ธุรกิจงานศพ

สัปเหร่อลำดับสุดท้ายกำลังปิดฝาโลง ก่อนนำร่างไปประกอบพิธีฌาปนกิจ (ภาพยนตร์ Departures)

 

แม้โนคันชิจะเป็นอาชีพที่ถูกตราหน้าว่า หากินกับคนตาย เป็นอาชีพอัปมงคล และยังไม่ได้เป็นที่ยอมรับในสังคมมากนัก แต่หากมองให้ลึกลงไปโนคันชิเปรียบเสมือนผู้เตรียมความพร้อมให้ร่างไร้วิญญาณ ก่อนจะต้องออกเดินทางสู่โลกหน้า และตามความเชื่อการเช็ดทำความสะอาดร่าง เป็นการชะล้างความเหนื่อย ความเจ็บปวด และความห่วงที่ผู้ตายมีในโลกนี้ให้หมดไป ถือเป็นการชำระล้างครั้งสุดท้ายก่อนจะไปเกิดยังอีกภพภูมิ

 


 

การเรียนการสอนโนคันชิ ของสถาบัน Okuribito Academy

 

ปัจจุบันมีการเปิดหลักสูตรการเรียนการสอนเพื่อเป็นโนคันชิโดยเฉพาะ อย่างสถาบัน Okuribito Academy ในกรุงโตเกียว มีทั้งหลักสูตรระยะสั้น ไปจนถึงหลักสูตรพิเศษที่สามารถนำไปต่อยอดเป็นธุรกิจงานศพได้ สำหรับผู้ที่จบหลักสูตรยังจะได้รับใบรับรองจากสถาบันอีกด้วย

 


 

ธุรกิจงานศพ ญี่ปุ่น

การเติบโตของรายได้จากยอดขายรายเดือนธุรกิจงานศพในญี่ปุ่น ปี 2018-2022

(ข้อมูล ณ วันที่ 22 มี.ค. 2023 จากเว็บไซต์ statista)

 

แม้อาชีพสัปเหร่อ โนคันชิ หรือธุรกิจงานศพ จะถูกด้อยค่าจากสังคมบางกลุ่ม แต่กลับตรงกันข้ามกับรายได้ของความอัปมงคลนี้ ที่กำลังเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เพราะจากสถิติยอดขายรายเดือนธุรกิจงานศพในญี่ปุ่น ปี 2018-2022 พบว่า มีการเติบโตเพิ่มขึ้นถึง 14.2% ในเดือน มี.ค. 2022 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน หลังจากได้รับผลกระทบการแพร่ระบาดของโควิด-19 สำหรับตัวผู้เขียนเชื่อว่า เหตุผลที่ทำให้อุตสาหกรรมแห่งความตายนี้ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น อาจเพราะเป็นบริการที่ครบวงจร ตั้งแต่จัดการศพให้ไปจนถึงจัดหาสถานที่

 

นอกเหนือจากความสะดวกสบายอาจมาจากการที่ญาติอยากมอบให้เป็นสิ่งสุดท้าย และครั้งสุดท้าย เป็นทั้งการให้เกียรติ และแสดงออกซึ่งความรัก แม้เราจะไม่มีทางรู้เลยว่า ร่างไร้วิญญาณตรงหน้าจะรับรู้ไหมก็ตาม

 


 

👉🏼 บทความที่เกี่ยวข้อง

 

🔗 ข้อมูลอ้างอิง IMDbราชบัณฑิตยสถาน, Okuribito Academystatista

 

แสดงความคิดเห็น